Konferencja „Media równych szans – rola mediów w kształtowaniu postaw tolerancji i poszanowania różnorodności”

27 Maja 2015
W dniu 27.05.2015 r. w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów odbyła się konferencja „Media równych szans – rola mediów w kształtowaniu postaw tolerancji i poszanowania różnorodności” Konferencja została zorganizowana przez Pełnomocniczkę Rządu do spraw Równego Traktowania we współpracy z Krajową Rada Radiofonii i Telewizji.

W dniu 27 maja 2015 r. w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów odbyła się konferencja Media Równych Szans – rola mediów w kształtowaniu postaw tolerancji i poszanowania różnorodności. Konferencja została zorganizowana przez Pełnomocniczkę Rządu do Spraw Równego Traktowania oraz Krajową Radę Radiofonii i Telewizji.

Prof. Małgorzata Fuszara powitała zaproszonych gości, prelegentów i panelistów, podkreślając wagę tematyki różnorodności w edukacji i mediach – dwóch kluczowych elementów kształtowania postaw i poglądów społeczeństwa. Przewodniczący KRRiT Jan Dworak podkreślił znaczenie wolności słowa i swobody wypowiedzi jako podstaw do dążenia różnych grup społecznych do zachowania tożsamości i popularyzacji wiedzy na temat ich wartości i poglądów.

Podczas pierwszej części konferencji zaprezentowane zostały wyniki badań i monitoringu mediów prowadzonych w kontekście obecności kobiet w programach telewizyjnych i audycjach radiowych w roli ekspertek i komentatorek życia publicznego w podziale na konkretne stacje radiowe i telewizyjne, programy informacyjne, publicystyczne oraz pozostałe pasma programowe. Zaprezentowano również ogólnopolską bazę „ekspertki.org” utworzoną w ramach realizowanego przez Krytykę Polityczną projektu „Głos kobiet się liczy”.

W ramach konferencji zostały zorganizowane również 2 panele dyskusyjne obejmujące dwa wymiary nierówności w mediach odnoszące się do płci oraz grup etnicznych, narodowych i wyznaniowych.

Podczas pierwszego panelu Jak tworzyć równościowe radio i telewizję zwrócono uwagę na nierówne traktowanie kobiet i mężczyzn zapraszanych do programów telewizyjnych, wskazując na dodatkowe pozamerytoryczne kryteria, według jakich wybierane są kobiety do udziału w dyskusji, tj. według wieku i atrakcyjności. Te czynniki oraz mechanizm tworzenia programów publicystycznych, w którym kluczową rolę odgrywa poziom oglądalności przyczyniają się do niedoreprezentacji kobiet w mediach. Wskazano również, iż możliwym powodem rzadkiego zapraszania kobiet do programów publicystycznych i informacyjnych jest ich mała atrakcyjność dla widza, gdyż nie chcąc walczyć na słowa, uznawane są za nudne i mało charakterystyczne, przez co zmniejszają atrakcyjność audycji, w której występują. Podczas dyskusji podjęto także temat kultury organizacji dużych spółek medialnych, której często naczelną zasadą jest dostosowanie się do wymogów nadawców, aby móc zaistnieć w programie publicystycznym, co nierzadko sprowadza się do odejścia od merytorycznej jakości debaty na rzecz atrakcyjności i nośności przytaczanych argumentów. Zwrócono uwagę, iż wymiar problemu nieobecności kobiet w mediach nie sprowadza się jedynie do częstotliwości pojawiania się w programach telewizyjnych i audycjach radiowych, ale również istotny jest kontekst wystąpienia, temat debaty, przygotowanie i refleksyjność dziennikarzy oraz kształtowanie i powielanie stereotypowych wizerunków kobiet.

W drugim panelu Różnorodność religijna, etniczna, narodowa i językowa w mediach podkreślono misję mediów publicznych w kontekście uwzględniania potrzeb mniejszości i promowania ich kultury i wartości. Zwrócono uwagę na zbyt krótki czas antenowy przeznaczony dla programów skierowanych do mniejszości etnicznych, narodowych i religijnych, jak również na niekorzystny czas emisji tych programów. Ponadto większość prelegentów zwróciła uwagę na konieczność edukacji przedstawicieli mediów, zarówno w obszarze faktów historycznych, wiedzy na temat mniejszości, jak również działań uwrażliwiających na różnorodność poprzez wzmocnienie kompetencji międzykulturowych. Podkreślono również rolę działań podejmowanych przez media zmierzających do edukacji społeczeństwa w obszarze tematyki mniejszości narodowych, etnicznych, religijnych i promocji programów związanych z tematyką różnorodności kulturowej. Działania te mają na celu zmniejszenie stereotypów w świadomości społecznej i ograniczenie ich występowania, a w konsekwencji promocję różnorodności.

Pełnomocniczka Rządu do Spraw Równego Traktowania podsumowała dyskusje panelistów wskazując na złożoność problemu równości szans różnych grup społecznych w mediach i znaczącą rolę mediów w kształtowaniu świadomości społeczeństwa jako nośnika wiedzy i wartości. Prof. Małgorzata Fuszara zaprezentowała również wstępne rekomendacje, jakie zostały przedstawione podczas konferencji i zadeklarowała ich spisanie oraz przedstawienie interesariuszom, którzy mają realny wpływ na wzmocnienie idei mediów równych szans.